Digitalisering Bibliotheek De catalogus van onze bibliotheek is volledig gedigitaliseerd. Vanaf nu kunt u via de website de catalogus bekijken, en erin zoeken, op bv. titel, categorie of schrijver. Ook de artikelen uit ons kwartaalblad Historisch Leek zijn er in geplaatst. Klik in het hoofdmenu op 'Bibliotheek'. |
|
Historische Kring gemeente Leek e.o.
Korte inhoud Historisch Leek 25-4, oktober 2011
Jongsma's schoolmeestersrapport, deel 3, door Jaap Diepstra
Het dorp dat centraal staat in de jaargang 25 (2011) van Historisch Leek is Oostwold. Jaap Diepstra vervolgt in dit nummer zijn verhaal aan de hand van het bekende schoolmeestersrapport. In dat rapport worden vragen gesteld aan de schoolmeesters van de dorpen , dus ook aan de schoolmeester van Oostwold. Deze keer komen vragen uit het schoolmeestersrapport aan de orde als
"Welke Fabrieken, Trafijken of Handwerken worden daar bedreven?"
Schoolmeester Jongsma. beantwoordt de vragen in het rapport. Interessant om te lezen hoe het toeging in de 19e eeuw in het dorp Oostwold. Ook over de Lagemeeden en het oude kerkhof wordt verteld. Foto's en kaartjes verluchten het verhaal.
Den Eikelaar, een gebouw met historie, deel 2, door Nelie Kemme
Tijdens de publicatie van dit artikel is Nelie Kemme overleden. Ze was al lang ziek maar was altijd actief met het schrijven van artikelen over de historie van vooral Lettelbert, De Oude Ulo en nu dus ook over Den Eikelaar.
In maart 2011 is de nieuwbouw van crisiscentrum Hospitium Den Eikelaar in Leek in gebruik genomen, onder verantwoordelijkheid van Stichting ZIENGG die gevestigd is in Leeuwarden.
|
Een Leekster familiebijbel uit 1794, door Albert Graansma Oude bijbels zijn er nog genoeg. Een oude bijbel met een beschrijving van een Leekster familie zal toch minder vaak voorkomen? De bijbel waarover hier geschreven wordt, is van het gezin van Nieske Haatjes Smid en haar man Jan Smallenbroek, de stamvader van de Leekster Smallenbroeks. De foto’s van de bijbel spreken voor zich. Deze zijn zonder onderschriften in de tekst geplaatst.
“ Op den 25 Mei 1746 is geboren mijn Vader Haatje Jakobs Smid, te Tolbert: Overleden op den 18 February 1807. (Dus bijna 61 jaren oud geworden. AG.) Op den 10 November 1752 is geboren mijne Moeder Reina Alberts te Midwolda. Leek den 10 Jannuarie 1809 Is Gebooren Onze Zoon op dindag, Haatje Ians, en den 22 Gedoopt Door J:G Mesenbroek Predikant Op de Leek. Leek den 30 October 1810 is onze dochtertje Jantje Jans geboren op woendag morgen te 2 uren en den 11 November 1810 gedoopt door den Predikant JG Mezenbroek op de Leek Op den 20 December 1812 is ons Zoontje Jakob Jans, op de Leek, geboren op woens- Oostwold, deel 1, door Jaap Diepstra Hoe en wanneer Oostwold is ontstaan valt niet meer na te gaan. Het zal ook wel niet meer te achterhalen zijn. Duidelijk is echter wel dat Oostwold (toen Oestvold genaamd) al bestond in 1514. Vermeld wordt dan dat kerk en dorp werden geteisterd door oorlogsgeweld tussen de Saksische Hertog en de stad Groningen. Erg groot zal het dorp toentertijd niet zijn geweest. Van komvorming was beslist geen sprake. De kerk, omringd door enkele woningen, verder aangevuld met in de omtrek verspreid staande boerderijen en kleine tot zeer kleine woningen voor de arbeiders zal men aangeduid hebben met Oostwold. |
Millingaheerd, door Siebrand Homan Bijna op de grens met het dorpsgebied van Tolbert stond in Midwolde aan de Postweg Groningen-Lemmer, nu de Hoofdstraat, een boerderij die i.v.m. de aanleg van Nienoordsrand het veld moest ruimen. De boerderij is afgezien van de naam die zelfs bij de laatste bewoners niet bekend was, ook interessant vanwege de blote eigenaar gedurende langere tijd. In 1832 volgens de Oorspronkelijk Aanwijzende Tafels (OAT)1: gemeente Leek sectie C Midwolde nummer 749, eigenaar: Jakob Pieters de Boer.
Hoogte op kleur, een potkleilandschap,
door Wim Boetze en Ben Westerink; kaart: Anke van der Helm Historisch Leek 24-3, augustus 2010  Wie systematisch fragmenten van een hoogtelijnenkaart van de provincie Groningen gebruikt om er het omslag van Historisch Leek mee op te sieren, weet dat er problemen komen wanneer Nietap aan de beurt is. De Groninger Provinciale Planologische Dienst tekende het aan Drentse zijde van de provinciegrens liggende dorp wel in, maar gooide het niet tot de provincie Groningen behorend op wit (zie het bijgevoegde kaart-fragment). Dat is weer eens wat anders dan een televisiescherm dat bij een storing of calamiteit op zwart kan gaan.In 2005, het jaar waarin Enumatil op het omslag van Historisch Leek de primeur had, was al in het beoogde manco dat er met de jaargang Nietap zou kunnen ontstaan, voorzien. Dat met dank aan Noorderbreedte, een twee-maandelijks onafhankelijk tijdschrift over Noord-Nederland. In jaargang 29, nummer 3, mei-juni 2005 verscheen in de rubriek Hoogte op kleur een beschrijving van een bijzonder landschap waarin een hoogtekaart als beeldvormer diende. Nietap, zo is op het omslag reeds gebleken, is hierop moeiteloos te lokaliseren. Voor het publiceren hiervan is toestemming verkregen van de hoofdredacteur van Noorderbreedte. Waarnemers van details zal opgevallen zijn dat bij deze jaargang de paginahoge kleurencodering van de Groninger hoogtelijnenkaart op het achteromslag ontbreekt. Bij deze nieuwere kaart hoort een andere, veel kleinere kleurencodering. Volgend jaar (Oostwold) en de twee jaren daarna (Tolbert en Zeven-huizen) komt de kaart van de Groninger PPD weer in beeld. Dat doet evenwel geen enkele afbreuk aan deze fraaie tussenoplossing, waar ook nog een verhaal aan vast zit. Het verhaal van een potkleilandschap. Tot zover de inleiding van de redacteur. |
Allereerst een letterlijke weergave van de geschreven tekst (transcriptie):